1.1.  Müşahidə şəbəkəsi

Torpaqların çirklənməsi üzrə monitorinq işləri aşağıdakı istiqamətlər üzrə həyata keçirilir:

· İri sənaye şəhərlərində yerləşən müəssisələrin ərazi və ətraf torpaqlarının texnogen tullantılar-ağır metallarla (nikel, kobalt, qurğuşun, manqan, xrom, sink, mis, qalay, molibden, kadmium, vanadium, civə) çirklənməsi üzrə Bakı, Sumqayıt, Gəncə, Mingəçevir, Əli-Bayramlı şəhərlərində;

· Əli-Bayramlı, Salyan, Siyəzən rayonlarında və Abşeron yarımadasında yerləşən Neft Qaz Çıxarma İdarələri (NQÇİ) və onlara yaxın ərazilərdə, torpaqların neft və neft məhsulları ilə çirklənməsi üzrə;

· Kənd təsərrüfatı torpaqlarının xlorüzvi, fosforüzvi pestisid və herbisidlərlə çirklənməsi üzrə hər il 3 rayon olmaq şərti ilə yaz və payız aylarında aşağıda adları çəkilən rayonlarda (Ağdam, Ağdaş, Ağcabədi, Əli-Bayramlı, Biləsuvar, Bərdə, Göyçay, Gəncə, Cəlilabad, Yevlax, Zərdab, İmişli, Kürdəmir, Quba, Qəbələ, Masallı, Neftçala, Sabirabad, Saatlı, Salyan, Şamaxı, Şəki və Xanlar);

· Torpaqların bərk sənaye (toksiki) və məişət tullantıları ilə çirklənməsi üzrə respublikanın bütün şəhər və rayonlarından hər ay mütəmadi olaraq məlumatların daxil  olması;

· Yağıntılardan sonra torpaqların atmosfer çirkləndiriciləri ilə çirklənməsi üzrə 21 məntəqədə (Bakı, Sumqayıt, Pirallahı, Quba, Qırız, Xaçmaz, Mərəzə, Gəncə, Daşkəsən, Lənkəran, Biləsuvar, Kəlvəz, Sabirabad, Neftçala, Ağstafa, Şəki, Qəbələ, Damarçın, Zaqatala, Mingəçevir, Zərdab) monitorinqlərin aparılması.

1.2. Qanunvericilik

Torpaqların çirklənmədən mühafizəsi istiqamətində fəaliyyət “Ətraf mühitin mühafizəsi haqqında”, “Dövlət torpaq kadastrı, torpaqların monitorinqi və yer quruluşu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunları və bu qanunların icrası ilə əlaqədar hazırlanmış “Ətraf mühit və təbii ehtiyatların monitorinqinin aparılması qaydaları haqqında” Əsasnamə (Nazirlər Kabinetinin 1 iyul 2004-cü il tarixli, 90 saylı qərarı ilə təsdiq edilmişdir) ilə həyata keçirilir.

Torpaqların çirklənməsinin monitorinqinin əsas vəzifələri torpaqların təbii və antropogen təsirlər nəticəsində çirklənməsinin qarşısının alınması məqsədi ilə torpaqlara atılan (axıdılan) tullantılara nəzarətin elmi və qanuni əsaslarla həyata keçirilməsindən, torpaqların çirklənmə səviyyəsi haqqında məlumatların əldə edilməsindən, ondan səmərəli istifadə üzrə layihələrin hazırlanması və proqnozların verilməsindən ibarətdir.