• Bakı
  • Gündüz +6°C,
  • Gecə +4°C
  • Sumqayıt
  • Gündüz +5°C,
  • Gecə +3°C
  • Naxçıvan
  • Gündüz +7°C,
  • Gecə -4°C
  • Xankəndi
  • Gündüz +4°C,
  • Gecə -1°C
  • Şuşa
  • Gündüz +2°C,
  • Gecə -5°C
  • Xocalı
  • Gündüz +3°C,
  • Gecə -4°C
  • Xocavənd
  • Gündüz +4°C,
  • Gecə -3°C
  • Qubadlı
  • Gündüz +4°C,
  • Gecə -1°C
  • Zəngilan
  • Gündüz +3°C,
  • Gecə -1°C
  • Laçın
  • Gündüz +2°C,
  • Gecə -5°C
  • Kəlbəcər
  • Gündüz +3°C,
  • Gecə -4°C
  • Daşkəsən
  • Gündüz +3°C,
  • Gecə -3°C
  • Gədəbəy
  • Gündüz +2°C,
  • Gecə -5°C
  • Ağdam
  • Gündüz +6°C,
  • Gecə +2°C
  • Cəbrayıl
  • Gündüz +4°C,
  • Gecə -2°C
  • Füzuli
  • Gündüz +4°C,
  • Gecə -1°C
  • Gəncə
  • Gündüz +8°C,
  • Gecə +4°C
  • Qazax
  • Gündüz +7°C,
  • Gecə +3°C
  • Naftalan
  • Gündüz +8°C,
  • Gecə +4°C
  • Şəki
  • Gündüz +6°C,
  • Gecə +3°C
  • Ağstafa
  • Gündüz +8°C,
  • Gecə +2°C
  • Qəbələ
  • Gündüz +6°C,
  • Gecə -2°C
  • Şamaxı
  • Gündüz +4°C,
  • Gecə 0°C
  • Zaqatala
  • Gündüz +7°C,
  • Gecə +2°C
  • Xızı
  • Gündüz +4°C,
  • Gecə -3°C
  • Siyəzən
  • Gündüz +7°C,
  • Gecə +1°C
  • Şabran
  • Gündüz +6°C,
  • Gecə +2°C
  • Quba
  • Gündüz +3°C,
  • Gecə -1°C
  • Qusar
  • Gündüz +2°C,
  • Gecə -3°C
  • Xaçmaz
  • Gündüz +7°C,
  • Gecə +2°C
  • Kürdəmir
  • Gündüz +7°C,
  • Gecə +4°C
  • Yevlax
  • Gündüz +8°C,
  • Gecə +3°C
  • Ağcabədi
  • Gündüz +5°C,
  • Gecə +4°C
  • Ağdaş
  • Gündüz +7°C,
  • Gecə +4°C
  • Göyçay
  • Gündüz +6°C,
  • Gecə +3°C
  • Bərdə
  • Gündüz +7°C,
  • Gecə +5°C
  • İmişli
  • Gündüz +6°C,
  • Gecə +5°C
  • Salyan
  • Gündüz +8°C,
  • Gecə +4°C
  • Beyləqan
  • Gündüz +7°C,
  • Gecə +3°C
  • Saatlı
  • Gündüz +6°C,
  • Gecə +3°C
  • Hacıqabul
  • Gündüz +7°C,
  • Gecə +5°C
  • Masallı
  • Gündüz +7°C,
  • Gecə +3°C
  • Lənkəran
  • Gündüz +7°C,
  • Gecə +4°C
  • Lerik
  • Gündüz +3°C,
  • Gecə 0°C
Faydalı Bölmələr

Zaqatala Dövlət Təbiət Qoruğu

Zaqatala Dövlət Təbiət Qoruğu

Zaqatala Dövlət Təbiət Qoruğu respublikamızın ən qədim qoruqlarından biridir. Qoruq 1929-cu ildə Zaqatala və Balakən inzibati rayonlarının ərazisində, Böyük Qafqaz sıra dağlarının mərkəz  hissəsinin cənub mikroyamaclarında təşkil edilmişdir. Ərazisi 23844 hektar idi. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2008-ci il 17 oktyabr tarixli 370s nömrəli Qərarı ilə Zaqatala və Balakən meşə mühafizəsi və bərpası müəssisələrinin torpaqları hesabına ərazisi genişləndirilərək sahəsi 47349 hektara çatdırılmışdır. Qoruq Gürcüstan Respublikası ilə həmsərhəddir.

Zaqatala  Dövlət Təbiət Qoruğunun yaradılmasında başlıca məqsəd bu meşələrin əvəzedilməz  torpaqqoruyucu və susaxlayıcı xüsusiyyətlərini saxlamaq, aşağı zonada yerləşən yaşayış məntəqələrini və əkin sahələrini seldən qorumaq, Böyük Qafqazın cənub yamacının təbii kompleksini, bitki və heyvanat aləmini mühafizə etmək olmuşdur. 

Qoruğun ərazisi  meşələr, subalp və alp çəmənlikləri və yüksək sal qayalıqlardan ibarətdir. Böyük Qafqaz sıra dağlarının cənub yamaclarında, dəniz səviyyəsindən 650-3646 m hündürlükdə yerləşir.  

Yüksəklik artdıqca qoruğun iqlimi mülayim isti iqlimdən dağ tundrası iqliminə doğru dəyişir. Aşağı və orta dağ qurşaqları (800- 2200 m. d. s. h.) fısdıq, vələs və palıd meşələri ilə örtülüdür, yüksəklik artdıqca isə bunlar subalp seyrəklikləri ilə, sonra subalp çəmənlikləri (2400 m.) daha sonra isə alp çəmənlikləri (3200 m-ə kimi) və nəhayət, subnival və nival qurşaqları ilə əvəz olunurlar.

Qoruğun ərazisi çox mürəkkəb və kəskin relyefə malikdir. Burada dağlar və yüksəkliklər dərin dərələr və daşlı- qayalı çay sahilləri ilə kəsilir.

Qoruğun şimal hissəsində yerləşən dağlar şiş zirvəli sal qayalardan ibarətdir. Bu qayalar ilin çox vaxtı qar örtüyü altında qalır, cənub hissədəki günbəzvari dağlar isə alp çəmənlikləri ilə örtülü olurlar.

Zaqatala  Dövlət Təbiət Qoruğunun ərazisi çox kəskin çay şəbəkəsi ilə kəsilir. Öz mənbəyini qoruğun ərazisindən götürən və şimaldan cənuba kimi bütovlükdə bu ərazidən keçən əsas çaylardan Alazan çayının qolları olan Katexçay və Balakənçayı göstərmək olar. Dağ çaylarının suyunun əsasını su ayrıclarında böyük miqdarda yağan qar və yağışlar təşkil edir.

Əsrlər boyu qoruğun ərazisindən axıb keçən əsas çaylar orta dağlıq hissədə hündürlüyü 20 metrə çatan gözəl şəlalələr, keçilməz dərələr yaratmışlar.

Ərazinin əsas suxurları gilli şistlər və qum daşlarından ibarətdir. Qoruğun torpaq örtüyü əsasən ibtidai dağ-çəmən, dağ-çəmən, dağ-çəmən-meşə və qonur meşə torpaq tiplərindən ibarətdir.

Qoruqda 1000-dən artıq bitki növünə təsadüf edilir. Əsas meşə təşkil edən növlərdən fısdıq, palıd, vələs, cökə, göyrüş, şabalıd, qoz, qaraçöhrə, qarmaqvari şam və s. göstərmək olar.

Burada 32 növ məməli, 89 növ köçəri və oturaq quşlar yaşayır. Qoruqda 4500-dən çox Şərqi Qafqaz təkəsi, 1000 baş maral, 700 baş qarapaça və 2000-ə yaxın çöl donuzu vardır.

1950-ci ildə qoruqda elmi- tədqiqat işlərinin aparılmasına rəhbərlik edən şöbə yaradılmışdır. Burada beynəlxalq bioloci problemlər üzrə tədqiqat işləri aparılır.

Qoruğun elmi təmayülü—Böyük Qafqazın şimali-şərq hissəsinin ayrı-ayrı zonalarında susaxlayıcı, torpaqqoruyucu və kurort- iqlim əhəmiyyətli dağ çəmənlikləri və meşələrin qorunub saxlanması və onlardan səmərəli istifadə olunmasına yönəldilmişdir.

Çox qiymətli dərman bitkisi olan cenşenin  Böyük Qafqazın dağətəyi şəraitində yetişdirilməsi imkanı, dağ çəmənlərini məhsuldarlığı, yüksək dağ palıdının ekologiyası və onun bərpası, Sosnovski baldırğanı timsalında dağ-çəmən   və yem bitkilərinin məhsuldarlığı, dırnaqlıların, habelə həşəratyeyən və yırtıcı quşların biologiya və ekologiyası problemlərinin tədqiq edilməsi bu baxımdan əhəmiyyətlidir.

Elmi- tədqiqat işi qoruğun əməkdaşları və başqa elmi- tədqiqat və tədris institutlarının alimləri tərəfindən aparılır.